Linux

What Distro do you want to choose?

မွန္ကန္တဲ့ Distro တစ္ခုကိုေရြးခ်ယ္ဖို႕ဆိုတာ တစ္ကယ္ေတာ့လြယ္မလိုနဲ႕ခက္ခဲတဲ့အရာပါပဲ့။ ကြ်န္ေတာ္တို႕ေနစဥ္သံုးေနတဲ့ Operating System ကေရာ ဘာအတြက္ေၾကာင့္္သံုးေနရလဲဆိုတာ တစ္ခါတစ္ေလစဥ္းစားၾကည့္မိတယ္ လူတစ္ခ်ိဳ႕က Linux ဆိုတဲ့ OS ကိုသံုးျပီး က်န္တစ္ခ်ိဳ႕ကေတာ့ Window ဆုိတဲ့ Operating System ကိုသံုးၾကတယ္

စဥ္းစားမိတဲ့အခ်က္ႏွစ္ခုကိုေရးလိုက္ေတာ့
1. သူမ်ားသံုးလို႕ကိုယ္လိုက္သံုးတာလား
2. တစ္ကယ္ပဲ့ ကိုယ္သံုးတဲ့ Operating System နဲ႕ပတ္သက္ျပီး နားလည္လို႕လား

အရင္ကေတာ့ ကြ်န္ေတာ္က No.1 အမ်ိဳးအစားထဲကပါပဲ့ ကြ်န္ေတာ္တစ္ကယ္နားမလည္တာပါ Computer ဆိုတာ Window ဆိုတဲ့ Operating System နဲ႕တြဲသံုးရပါလားေပါ့ အဲလိုပဲ့ထင္ခဲပါတယ္ Window မွာပါတဲ့ Command Line ကိုေတာ့ Unix ဆိုတာလည္းေနာက္မွသိခဲ့ရပါတယ္
ဒါေၾကာင့္ ဒီေန႕ Operating System နဲ႕ပတ္သက္ျပီးလူေတြရဲ႕ေရႊးခ်ယ္မွဳေတြက မွန္ကန္ရဲ႕လားဆိုတာကြ်န္ေတာ္သံသယျဖစ္မိပါတယ္ . လူေတြကိုလည္းကြ်န္ေတာ္အမ်ိဳးအစားခြဲျပီး စဥ္းစားၾကည့္ပါတယ္

1.Normal Person
2.IT Knowledge Person
3.Programmers
4.Hackers

No.1 လူေတြကေတာ့ ရိုးရိုး Computer သံုးျပီးအလုပ္လုပ္တဲ့သူေတြေပါ့ . ဥပမာ Email သံုးတဲ့သူေတြ webiste ေတြဟိုၾကည့္ဒီၾကည့္ ေနာက္ျပီး facebook သံုးတဲ့သူ Gtalk သံုးတဲ့သူေတြေပါ့
Phone နဲ့သံုးတဲ့သူေတြကိုေတာ့ OS အေၾကာင္းကြ်န္ေတာ္မေျပာေတာ့ပါဘူး
No.2 ကေတာ့ အိုင္တီနဲ႕ပတ္သက္ျပီးနားလည္သေဘာေပါက္တဲ့သူေတြပါ
No.3 နဲ႕ No.4 ကေတာ့သိျပီးသားလို႕ထင္ပါတယ္ မသိရင္လည္း သူတို႕နဲ႕ခပ္ေဝးေဝးသာေနလိုက္ပါ ခင္ဗ်ားရုးခ်င္သြားလိမ့္မယ္ မပတ္သက္တာပဲ့ေကာင္းတယ္

Operating System နဲ႕ပတ္သက္ျပီးအေပၚမွာကြ်န္ေတာ္ ဘာေၾကာင့္သံုးရလဲဆိုတဲ့အခ်က္နဲ႕ဘယ္သူေတြကသံုးၾကလဲဆိုတာကိုေအာက္မွာဆက္ျပီးေဆြးေႏြးပါမယ္ ကြ်န္ေတာ္ေရးလို႕ကြ်န္ေတာ္အျမင္ျဖစ္ေပမယ့္ ခင္ဗ်ားတို႕ရဲ႕ေကာင္းမြန္တဲ့အေတြ႕အၾကံဳနဲ႕ ရထားတဲ့စိတ္ကူးေတြကို ကြ်န္ေတာ္ကိုလည္းျပန္ေျပာျပဖို႕မေမ့ပါနဲ႕လို႕ ေျပာလိုပါတယ္
တစ္ခါတစ္ေလ လမ္းေပ်ာက္ေနတဲ့သူကို ဓူဝံၾကယ္လိုညြန္ျပသလိုေပါ့ ခင္ဗ်ားရဲ႕ Comments ကိုကြ်န္ေတာ္က ၾကိဳဆိုျပီးသားပါ အိုေက ေလေပါေနတာၾကာသြားျပီ စလိုက္ရေအာင္

Distro တစ္ခုကိုေရြးခ်ယ္တဲ့အျမင္ေတြကေတာ့ တစ္ေယာက္နဲ႕တစ္ေယာက္ မတူနိုင္ပါဘူး ခင္ဗ်ားၾကိဳ႕က္ေနတဲ့ေကာင္မေလးကို ကြ်န္ေတာ္သေဘာမက်သလိုပါပဲ့ ဒါဆိုရင္ဘာေၾကာင့္ေရြးခ်ယ္ၾကလဲဆိုတာေကာ စဥ္းစားမိရဲ႕လား Distro တစ္ခုရဲ႕ package-manager , stability , desktop-environment , security , up to date easy တို႕ျဖစ္ေနတဲ့အေပၚကိုၾကည့္ျပီးေရြးခ်ယ္ၾကတာပါပဲ့  ဒါနဲ႕ ကြ်န္ေတာ္ေျပာေနတဲ့ Distro ဆိုတာေရာနားလည္ရဲ႕လား တစ္ကယ္ေတာ့ ကြ်န္ေတာ္တို႔ဟာ ေမးခြန္းေပါင္းမ်ားစြာနဲ႕ရွင္သန္ေနၾကသူေတြပါ ဒါေၾကာင့္ Distro ဆိုတာ Distribution ရဲ႕အတိုေကာက္လို႕ေျပာတာပဲ့လို႕ကြ်န္ေတာ္သိပါတယ္  အရင္ကသူမ်ားေတြက Hey, What distro do you use? တဲ့ ဟီး ဘာမွန္းလဲမသိပါဘူး ကြ်န္ေတာ္သိတာ Window ပဲ့သိတာ .ေနာက္ပိုင္း Distro ဆိုတာ Linux ရဲ႕ Distribution ကိုေျပာတာလားဆိုတာေပါ့
ကဲ့ဒါဆိုရင္ လာျပန္ျပီ Linux Distribution ဆိုတာကေရာဘာလဲ?

Linux Distribution ဆိုတာ တစ္ကယ္ေတာ့ Window လိုမ်ိဳး Operating System တစ္ခုပါပဲ ့ ဒါေပမယ့္ သူက Linux Kernal ေပၚမွာတည္ေဆာက္ထားတာေလ။ Window ေျပာလိုက္လို႕မေရာပစ္လိုက္ပါနဲ႕ Window နဲ႕ဆီနဲေရကြာပါတယ္ ေတာင္ကိုးရီးယားနဲ႕ေျမာက္ကိုးရီးယားလိုေပါ့ တူသလိုလိုပါပဲ့ ဒါေပမယ့္မတူပါဘူး
ဒါေၾကာင့္ အခုဖတ္ေနတဲ့အခ်ိန္မွာ ကြ်န္ေတာ္တို႕ Microsoft ရဲ႕ Window အစုတ္ပလုပ္ကိုေမ့ထားလိုက္ရေအာင္ ခဏေနဦး ကြ်န္ေတာ္အဲလိုေျပာတာ အေၾကာင္းရွိတယ္ မေန႕က Window တင္ထားတဲ့ ကြ်န္ေတာ့္စက္ေလး Virus ဝင္သြားတာ biggrin အဲဒါ အဲဒါ Bill Gate သာ ဒီစကားၾကားရင္ငါ့ကိုတရားစြဲမလားပဲ့ စိတ္မပူပါဘူး သူျမန္မာစာမွမတတ္တာ PC Computer ေတြရဲ႕ Hardware အေျခအေနကိုမူတည္ျပီး Linux Distribution ကိုေရြးခ်ယ္ၾကပါတယ္ အျမင့္ဆံုး စြမ္းအားျမင့္တဲ့ super computer ေတြမ်ိဳးမွာေတာင္ Linux Distro ကိုက်ယ္က်ယ္ျပန္႕ျပန္႕ systemေတြ႕မွာထည့္သြင္းအသံုးျပဳလာတာကိုလည္းေတြ႕ရွိရပါတယ္

Distro လို႕သတ္မွတ္ထားတဲ့ Linux Distribution တစ္ခုဟာ Linux kernel, GNU tools, libraries, additional software, documentation, a window system, window manager, and a desktop environment ေတြနဲ႕ဖြဲ႕စည္းထားတာပါပဲ့
Linux distro တစ္ခုျဖစ္ဖို႕ေအာက္ကအမ်ိဳးအစားအစိတ္ပိုင္းေတြလိုအပ္ပါတယ္

1.Package Manager
2.Community Support
3.Hardware Compatibility
4.Stability and Cutting Edge
5.Desktop Environment

1.Package Manager
Linux user အသစ္တစ္ေယာက္ဆုိရင္ေတာ့ Package Manager ကေတာ္ေတာ္ေလးကိုအေရးပါပါတယ္။ Package Manager ဆိုတာ User က Package အေပၚမွာမူတည္ျပီး ဖန္တီးထားတဲ့ Program တစ္ခုကိုအလြယ္တစ္ကူ install သို႕ uninstall လုပ္ဖို႕ ခြင့္ျပဳေပးတာပါပဲ့။
Package ေတြအမ်ားၾကီးကို Supporting မလုပ္တဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ Distro ေတြကို အရမ္းကိုကြာျခားမွဳျဖစ္ေစခဲ့ပါတယ္ APT ဆိုတာ Debian သံုးထားတဲ့ package manager တစ္ခုျဖစ္တယ္ အဲဒီ APT က Packages အမ်ားၾကီးကို supporting လုပ္ေပးပါတယ္
လူၾကိဳက္အမ်ားဆံုး OS ျဖစ္တဲ့ Ubuntu မွာ Linux Mint ပါဝင္တဲ့ APT ကိုအသံုးျပဳထားပါတယ္။ Fedora နဲ႕ Redhat ကေတာ့ “yum” ဆိုတဲ့ Package Manager ကိုသံုးထားၾကျပီး Arch က “pacman” ဆိုတဲ့ packages ကိုအသံုးျပဳထားပါတယ္။
Package Manager ေကာင္းတစ္ခုမျဖစ္ေသးဘူးဆိုရင္ေတာ့ လူသစ္ေလးေတြ လက္ေရွာင္ဖို႕အၾကံျပဳပါတယ္။ အထင္ေသးလို႕ေျပာတာမဟုတ္ပါဘူး ေစတနာနဲ႕ပါဂ်ာ tongue

2.Community Support
တစ္ကယ္လို႕သင္ေရြးထားတဲ့ distro နဲ႕ပတ္သက္ျပီးျပသနာတက္ရင္ေကာဘယ္လိုလုပ္မလဲ?
Google ေခါက္ျပီး Web ေပၚမွာရွာမလား ဒါမဟုတ္ Forum ေတြမွာ ေတြ႕သမွ်လူတိုင္းကို ကြ်န္ေတာ္မွာ အဲလိုၾကီး Errors တက္ေနတယ္လိုသြားေမးရင္ေတာ့ နည္းနည္းေလးေတာ့အခ်ိန္ေတြျဖဳန္းမိမွာပါပဲ့
ဒါေၾကာင့္ အခုမွထြက္တဲ့ distro နဲ႕ပတ္သက္ျပီး Tutorials ေတြ Problem ေတြကိုဘယ္လိုေျဖရွင္းရမလဲဆိုတဲ့ Community ေတြၾကီးၾကီးမားမားမရွိေသးရင္ေတာ့ ဒါကအရမ္းကိုစိတ္အေနွာက္ယွက္ျဖစ္ေစမွာပါပဲ့ ကြ်န္ေတာ္တို႕ကိုယ္တိုင္လည္းဘယ္လိုလုပ္ရမလဲမသိ ေမးဖို႕ေနရာလည္းမရွိ အဲလိုခံစားခ်က္မ်ိဳးေရာျဖစ္ဘူးရဲ႕လား biggrin
Ubuntu,Debian,Arch,Fedora, အဲလိုနာမည္ၾကီး distro ေတြလိုမ်ိဳး Community ၾကီးၾကီးမားမားနဲ႕ Tutorials ေတြအမ်ားၾကီးရွိေနတဲ့ internet ထဲမွာ သင္ကအဆင္သင့္ေလး သင့္ရဲ႕ျပသနာကို အလြယ္တကူေျဖရွင္းနိုင္မွာပါပဲ့ Community ၾကီးေလ သင့္ျပသနာကိုေျဖရွင္းဖို႕လြယ္ကူေလဆိုတာ မေမ့ပါနဲ႕
ဒီေတာ့ Community Support ဆိုတာကလည္း ထည့္သြင္းစဥ္းစားသင့္တဲ့အရာတစ္ခုမဟုတ္ဘူးလား.

3.Hardware Compatibility
Hardware အသစ္ထြက္လာတိုင္းလည္း OS ေတြကို Support မလုပ္ဘူးဆိုရင္အဆင္မေျပပါဘူးဒါေၾကာင့္လည္း ကိုယ္သံုးတဲ့ Distro က ကိုယ့္စက္ရဲ႕ Hardware နဲ႕ကိုက္ညီမွဳကလည္းအေရးပါပါတယ္ အမ်ိဳးမ်ိဳးေသာ Linux distro ေတြမွာလည္း Drivers ရဲ႕ installer ေတြမတူညီၾကပါဘူး
တစ္ခါျဖစ္ဘူးတယ္ ကြ်န္ေတာ္စက္က Black Track5 တင္ေတာ့ wireless မရဘူး ဒါနဲ႕ Kali တင္လိုက္တာတစ္ခါတည္းအဆင္ေျပသြားတယ္ အဲလိုေပါ့ဗ်ာ ဒါေၾကာင့္ distro install လုပ္မယ္ဆိုရင္ hardware နဲ႕ကိုက္ညီမွဳရွိမရွိ မိမိအသံုးျပဳမယ္ distro ရဲ႕ Offical Page မွာတစ္ခ်က္ေလာက္သြားၾကည့္သင့္ပါတယ္ ဒါေပမယ့္ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကအဆင္ေျပပါတယ္

4.Stability and Cutting Edge
တစ္ကယ္လို႕သင္ဟာ ေနာက္ဆံုးထြက္ Latest ဆိုတဲ့ version ( Up to Date ) မွသာသံုးခ်င္တယ္ဆိုရင္ေတာ့ Fedora based system ကိုပဲ့အသံုးျပဳသင့္ပါတယ္ ဒါေပမယ့္ အဆင္ေျပရင္ျပီးေရာ အသံုးတည့္ရင္ျပီးေရာဆိုရင္ေတာ့ Debian based distro ကသာသင့္အတြက္အေကာင္းဆံုးျဖစ္မွာပါ
ဒါနဲ႕စကားမစပ္ ကြ်န္ေတာ္လည္း Debain Base ပဲ့အားေပးတယ္ ဟီး tongue

5.Desktop Environment
Desktop Environment ကလည္း System ရဲ႕အဓိက လုပ္ေဆာင္ခ်က္ကိုထိန္းေပးတဲ့အေရးၾကီးအစိတ္အပိုင္းဆိုရင္လည္းမမွားပါဘူး။ အေရးၾကီးတဲ့အခန္းတစ္ခုအေနနဲ႕ပါဝင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ သင္က မ်က္စိပသာဒက်ေအာင္ (သို႕) လူအထင္ၾကီးေအာင္လုပ္ခ်င္တယ္ဆိုရင္ေတာ့ tongue GNOME သို႕ KDE သံုးလို႕ရပါတယ္။ ဒီလိုအသံုးျပဳတာကလည္း System resources ေတြကိုအမ်ားၾကီးဆံုးရွံးေစတယ္ဆိုတာနားလည္ထားရပါမယ္
သင့္စိတ္ၾကိဳက္ Design ဆင္ျပီး အလွေဖာ္ျပီး ငါေတာ့ Debian ေလးသံုးေနတယ္ေဟ့လို႕ သူငယ္ခ်င္းကိုၾကြားလို႕ရပါတယ္ သိပ္ျပီးအေရးေတာ့မၾကီးပါဘူး

Distro ရဲ႕ အဓိကပါဝင္တဲ့ အစိတ္ပိုင္း ငါးခ်က္ကိုေဖာ္ျပျပီးေနာက္မွာေတာ့ Distro ေလးေတြ အျမည္းေကြ်းပါမယ္ အရက္ေသာက္ရင္စားတဲ့ ကန္ဇြန္းပလိန္းေတာ့မဟုတ္ပါဘူး tongue Distro ေလးေတြရဲ႕အေၾကာင္းေလးေတြပါ

Debian = သူကေတာ့ Stable အက်ဆံုး linux Distro တစ္ခုပါပဲ့ .Company ေတြနဲ႕ပတ္သက္မွဳမရွိပဲ့ Community Project တစ္ခုျဖစ္ပါတယ္ သူရဲ႕ ေစတနာကေတာ့ Stable ျဖစ္ျပီး bug လံုးဝမရွိတဲ့ OS လိုဆိုၾကပါတယ္ ကြ်န္ေတာ္သိသေလာက္ဆိုရင္ သူက Distro ဖခင္ၾကီးေပါ့ဗ်ာ biggrin
Debain မွာအဆင္သံုးဆင့္ရွိတယ္ အဲဒါက Stable ေနာက္ Testing နဲ႕ Unstable တို႕ပါပဲ့ . Testing စမ္းသပ္မွုနဲ႕ Version အသစ္ထြက္ဖို႕ေတာ္ေတာ္ၾကာတဲ့ Distro အမ်ိဳးအစားတစ္ခုလည္းျဖစ္ပါတယ္

Ubuntu = တစ္ကယ္လို႕သင္က Linux distro အမ်ားၾကီးသံုးဖူးတယ္ဆိုရင္ေတာ့ Ubuntu ကိုလည္းသံုးဖူးမွာပါ အခုခ်ိန္ထိေတာ့ လူသံုးအမ်ားဆံုး distro တစ္ခုပါပဲ့ ေနာက္ျပီး Ubuntu ကလည္း Debain base ပါပဲ့။ Ubuntu Project ကို 2004 ခုႏွစ္မွာစတင္ခဲ့တာပါ။ Canonical အမည္ရတဲ့ Company ကဒီ project ကိုစတင္ခဲ့တာပါ။ အဲဒီ Company ကေနျပီး Ubuntu Live CD ေတြအလကားစေပးရင္းနဲ႕ ဒီ distro ကလူသိမ်ားလာခဲ့ပါတယ္။
Ubuntu က Graphical Interface ကိုရည္ရြယ္ျပီးထုတ္ထားပါတယ္။ သူကိုသံုးမယ္ဆိုရင္ command line ေတာင္သိပ္သံုးစရာေတာင္မလိုပါဘူး။

Arch Linux = Arch Linux ကေတာ့ OS ကို အမ်ားၾကီး customize လုပ္ထားပါတယ္။ သူမွာ “pacman” လို႕ေခၚတဲ့ ကိုယ္ပိုင္ Package Manager ရွိပါတယ္။ Arch ကို install လုပ္တဲ့အခါ desktop-environment, drivers, basic applications, စသည္တို႕ကို ရဖို႕အတြက္ command line ကိုသာအသံုးျပဳျပီး install လုပ္လို႕ရပါတယ္ ဟီး biggrin ဆရာၾကီးပဲ့ေနာ္
ကိုယ္ပိုင္ Distro တစ္ခုလုပ္ျပီး စမ္းသပ္ခ်င္တယ္ဆိုရင္ေတာ့ ဒါကေတာ့ သင့္ကို စိတ္ေက်နပ္ေစမွာပါ။

Red Hat = Red Hat ဆိုတာကေတာ့ billion dollar Linux company တစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။သူတို႕ Customer ေတြအတြက္ အေကာင္းဆံုးလုပ္ေဆာင္ေပးပါတယ္။ေနာက္ျပီး Linux specialist ေတြ ရာနဲ႕ခ်ီျပီး ရွိပါတယ္။ သူတို႕ေတြက Linux တည္ေဆာက္ေရးအတြက္အရမ္းကိုအားသြန္ခြန္စိုက္ၾကိဳးပမ္းၾကပါတယ္။ Linux distro ႏွစ္ခုကိုလည္းသူတိုလက္ထဲမွာပါပဲ့ အဲဒါက Red Hat Enterprise နဲ႕ Fedora ေပါ့။
ဒီ ႏွစ္ခုစလံုးကို အလကားေပးတာပါ။ Fedora ဆိုတာ OS ကို Supporting လုပ္ေပးတဲ့ Community တစ္ခုပါ။ Fedora ကေနာက္ဆံုးေပၚနည္းပညာအသစ္ေတြကို အဲဒီ distro ထဲကိုထည့္သြင္းေပးပါတယ္။ေနာက္ျပီး “yum” လို႕ေခၚတဲ့ကိုယ္ပိုင္ Package Manager လည္းရွိပါေသးတယ္။ “.rpm” ဆိုတဲ့ Binaries နဲ႕ Compile လုပ္ပါတယ္။
Fedora ကေနာက္ဆံုးေပၚနည္းပညာေတြကိုအာရံုစိုက္ျပီး Red Hat Enterprise ကေတာ့ Stability ျဖစ္ဖို႕အာရံုစိုက္ၾကပါတယ္။

အေပၚမွာေရးထားတဲ့အခ်က္အလက္ေတြနဲ႔ပတ္သက္ျပီး ေဝဖန္အၾကံျပဴခ်က္မ်ားကိုလည္း ၾကိဳဆိုလ်က္ပါပဲ့..

Ref : GAP Cyber Securities

Previous Post Next Post

You Might Also Like

No Comments

Leave a Reply